ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਕਿਵੇਂ ਭਰੀਏ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਤਰੀਕਾ, ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕਾਂ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (Income Tax Return – ITR) ਭਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਨਸ਼ਨ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ITR ਭਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ CA (Chartered Accountant) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਟੈਕਸ ਐਕਸਪਰਟ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ! ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨੇ ITR ਭਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਇੰਨਾ ਆਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਤੋਂ ਖੁਦ ਆਨਲਾਈਨ (Online) ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਬਲੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਕਿਵੇਂ ਭਰੀਏ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਟੈੱਪ-ਬਾਈ-ਸਟੈੱਪ (Step-by-step) ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕਾਂ (Due Dates) ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਪੈਨਲਟੀ (Penalty) ਨਾ ਲੱਗੇ।

ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਸਿੰਪਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ, ITR ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ (Income Tax Department) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ (Income) ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਬਣਦੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਟੈਕਸ ਲਿਮਿਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ITR ਭਰਨਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਆਦਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਐਕਸਟਰਾ ਟੈਕਸ (TDS) ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ITR ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਪੈਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿਫੰਡ (Refund) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ITR ਭਰਨ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ? (Benefits of Filing ITR)

ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਰਿਟਰਨ ਕਿਉਂ ਭਰੀਏ? ਪਰ ITR ਭਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ:

ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ (Easy Loan Approval): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰ ਲੋਨ, ਹੋਮ ਲੋਨ ਜਾਂ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ITR ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਇਨਕਮ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੀਜ਼ਾ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ (Visa Processing): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਪਲਾਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਂ ਯੂਰਪ, ਤਾਂ ਐਮਬੈਸੀ (Embassy) ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ITR ਦੀ ਕਾਪੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।
TDS ਰਿਫੰਡ ਕਲੇਮ ਕਰਨ ਲਈ (Claiming TDS Refund): ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਟੈਕਸ ਫ੍ਰੀ ਹੈ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਐਂਪਲਾਇਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ TDS ਕੱਟ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ITR ਭਰਨਾ ਹੈ।
ਪੱਕਾ ਐਡਰੈੱਸ ਪਰੂਫ (Valid Address & Income Proof): ITR ਦੀ ਰਸੀਦ (ITR-V) ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਮ ਅਤੇ ਐਡਰੈੱਸ ਪਰੂਫ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕੈਰੀ ਫਾਰਵਰਡ ਕਰਨ ਲਈ (Carry Forward of Losses): ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਜਾਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ITR ਭਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਡਜਸਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ITR ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ (Documents Required for ITR Filing)

ਆਪਣਾ ਲੈਪਟਾਪ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਓ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਟਰਨ ਭਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਆਵੇ:

ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ (PAN & Aadhaar Card): ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਕ (Link) ਹੋਣੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਫਾਰਮ 16 (Form 16): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ (Salaried person), ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਾਰਮ 16 ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਲਰੀ ਅਤੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਟੈਕਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਡਿਟੇਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (Bank Statements): ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਪਾਸਬੁੱਕ।
ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਰੂਫ (Investment Proofs): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ Old Tax Regime ਚੁਣ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ LIC ਪਾਲਿਸੀ, PPF, ਮੈਡੀਕਲੇਮ (Health Insurance), ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲ ਫੀਸ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰਸੀਦਾਂ।
AIS/TIS ਫਾਰਮ: ਇਹ Annual Information Statement ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫਾਰਮ 26AS (Form 26AS): ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ TDS ਅਤੇ TCS ਸ਼ੋਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਹੀ ITR ਫਾਰਮ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੀਏ? (Choosing the right ITR Form)

ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਫਾਰਮ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਫਾਰਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

ITR 1 (Sahaj): ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਮਾਈ ਸੈਲਰੀ (Salary), ਪੈਨਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਵਿਆਜ (Interest) ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ITR 1 ਭਰਨਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕ ਇਹੀ ਫਾਰਮ ਭਰਦੇ ਹਨ।
ITR 2: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ (Capital Gains), ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਫਾਰਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ITR 3: ਇਹ ਫਾਰਮ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ (ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ) ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ITR 4 (Sugam): ਇਹ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ Presumptive Taxation Scheme (ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਮੁਨਾਫਾ ਦਿਖਾਉਣਾ) ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ITR ਕਿਵੇਂ ਭਰੀਏ? (Step-by-Step Online Process)

ਚਲੋ ਹੁਣ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ITR ਆਨਲਾਈਨ ਭਰਨੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੰਪਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਹੈ:

ਸਟੈੱਪ 1: ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੀ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਓ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ Income Tax e-filing ਸਰਚ ਕਰੋ ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ www.incometax.gov.in ‘ਤੇ ਜਾਓ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ।
ਸਟੈੱਪ 2: ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਲਾਗਇਨ (Login) ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ITR ਭਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ‘Register’ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਾਊਂਟ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ‘Login’ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡਾ PAN Card ਨੰਬਰ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਯੂਜ਼ਰ ਆਈਡੀ (User ID) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਪੈਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਪਾ ਕੇ ਲਾਗਇਨ ਕਰੋ।
ਸਟੈੱਪ 3: File Income Tax Return ਆਪਸ਼ਨ ਚੁਣੋ
ਲਾਗਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ (Dashboard) ‘ਤੇ ‘e-File’ ਦਾ ਆਪਸ਼ਨ ਦਿਖੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ‘Income Tax Returns’ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘File Income Tax Return’ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
ਸਟੈੱਪ 4: ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਈਅਰ (Assessment Year) ਸਿਲੈਕਟ ਕਰੋ
ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਕਮਾਈ (Financial Year 2026-27) ਲਈ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਈਅਰ 2027-28 ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੀ ਰਿਟਰਨ 2026 ਵਿੱਚ ਭਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ AY 2026-27 ਚੁਣੋ। ਫਿਰ ਫਾਈਲਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ‘Online’ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ‘Continue’ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
ਸਟੈੱਪ 5: ਸਹੀ ਫਾਰਮ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਰਿਜੀਮ ਸਿਲੈਕਟ ਕਰੋ
ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਫਾਰਮ ਚੁਣੋ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ITR 1)। ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ‘New Tax Regime’ (ਨਵਾਂ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ) ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ‘Old Tax Regime’। ਧਿਆਨ ਰਹੇ, ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ New Tax Regime ਡਿਫਾਲਟ (Default) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟਸ (LIC, PPF ਆਦਿ) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ, ਤਾਂ Old Regime ਚੁਣੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ New Regime ਬੈਸਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ 7 ਲੱਖ (ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ) ਤੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਸਟੈੱਪ 6: ਪ੍ਰੀ-ਫਿਲਡ (Pre-filled) ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸੈਲਰੀ, ਬੈਂਕ ਦਾ ਵਿਆਜ ਆਦਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ (Pre-filled) ਆਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਇਹ ਡਾਟਾ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬਸ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ 16 ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਮੈਚ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਮਾਈ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਵਿਆਜ), ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨੂਅਲੀ (Manually) ਐਡ ਕਰ ਦਿਓ।
ਸਟੈੱਪ 7: ਟੈਕਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰੋ (Tax Calculation)
ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋਗੇ, ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਤੁਹਾਡਾ ਟੈਕਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਟੈਕਸ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਚਲਾਨ (Challan) ਰਾਹੀਂ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਫੰਡ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਟੈੱਪ 8: ਰਿਟਰਨ ਸਬਮਿਟ (Submit) ਅਤੇ ਈ-ਵੈਰੀਫਾਈ (e-Verify) ਕਰੋ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋਣ ‘ਤੇ ‘Proceed’ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘Submit’ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਰਿਟਰਨ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ! ਇਸਨੂੰ ਈ-ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਲਿੰਕਡ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ OTP ਮੰਗਵਾ ਕੇ 1 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਈ-ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਈ-ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ITR ਅਧੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ITR ਭਰਨ ਦੀਆਂ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕਾਂ (Due Dates for ITR Filing)

ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵਸੂਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਲਈ (Individual & Salaried Employees): ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੀ ਆਡਿਟ (Audit) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ITR ਭਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 31 ਜੁਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ (Businesses Requiring Audit): ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀ ਆਡਿਟ (CA ਰਾਹੀਂ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੇਟ ਰਿਟਰਨ (Belated Return): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਨਹੀਂ ਭਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ 31 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਲੇਟ ਰਿਟਰਨ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਜੇ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਕ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? (Penalty for Late Filing)

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 31 ਜੁਲਾਈ (ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਤਾਰੀਕ ਹੈ) ਤੱਕ ਆਪਣੀ ITR ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਤਾਂ ਸੈਕਸ਼ਨ 234F ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੇਟ ਫੀਸ (Late Fee) ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ:

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਨਲਟੀ 1,000 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਕਮਾਈ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਨਲਟੀ 5,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ 1% ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਆਜ ਵੀ ਲੱਗੇਗਾ।

ITR ਭਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਟਿਪਸ (Important Tips)

ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾ ਕਰੋ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ 30 ਜਾਂ 31 ਜੁਲਾਈ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ Income Tax ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ (Traffic) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਵਰ ਡਾਊਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਭਰ ਦਿਓ।
ਬੈਂਕ ਡਿਟੇਲਸ ਸਹੀ ਭਰੋ: ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਨੰਬਰ ਅਤੇ IFSC ਕੋਡ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਭਰੋ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ‘Pre-validate’ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਰਿਫੰਡ ਸਿਰਫ pre-validated ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਝੂਠੀ ਡਿਡਕਸ਼ਨ ਨਾ ਦਿਖਾਓ: ਆਪਣਾ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫਰਜ਼ੀ ਡੋਨੇਸ਼ਨ (Fake Donation) ਜਾਂ ਝੂਠੀ ਛੋਟ ਕਲੇਮ ਨਾ ਕਰੋ। Income Tax ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਮਾਰਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਟਾ (Conclusion)

ਦੋਸਤੋ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਭਰਨਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉੱਪਰ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਆਨਲਾਈਨ ITR ਭਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ, ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਸਟੈੱਪ-ਬਾਈ-ਸਟੈੱਪ ਫਾਲੋ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਖੁਦ ਫਾਈਲ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਕੇਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੰਪਲੈਕਸ (Complex) ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ CA ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕੋ ਨਾ।

ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੈਕਸ ਭਰੋ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ ਅਤੇ ਟੈਨਸ਼ਨ-ਫ੍ਰੀ ਰਹੋ! ਜੇਕਰ ਇਸ ਬਲੋਗ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕਮੈਂਟ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਾਡੇ whatsaap ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਨੀਚੇ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ🖇️

https://chat.whatsapp.com/KkxaLBLRb9o8G7B3aJZIwT